พืชวัตถุ - พืชจำพวกต้น (20)

1.1.1. พืชจำพวกต้น (ต่อ)

ยาง  ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่

• เปลือกต้น รสฝาดเฝื่อน  สรรพคุณ  แก้ริดสีดวงพลวก
• ใบ  รสฝาดเมา  สรรพคุณ  แก้ปวดฟัน ฟันโยกคลอน แก้มุตกิต คุมประจำเดือนให้มาตามกำหนด คุมกำเนิดให้มีบุตรห่างได้
• ยาง รสขมเย็น  สรรพคุณ  กล่อมเสมหะ แก้กามโรค สมานแผล

ยางน่องต้น ไม้ยืนต้นขนาดกลาง

• ยาง เป็นพิษถูกบาดแผลทำให้ตายได้ เพราะยางไม้นี้วิ่งเข้าสู่กระแสโลหิตได้เร็วมาก ใช้แต่น้อยที่สุด จะมีผลในทางดีได้ หรือใช้แก้ช็อคหมดสติ

ยี่โถไทย  ไม้ยืนต้นขนาดย่อม

• ใบ ดอก รสหอมเย็น  สรรพคุณ  บำรุงหัวใจ ขับชีพจร
• เปลือกราก  รสเมา  สรรพคุณ  เป็นพิษต่อหัวใจ ทำให้ตายได้

ยี่โถฝรั่ง  ไม้ยืนต้นขนาดย่อม

• ยางและเมล็ด รสเมาเบื่อมาก  สรรพคุณ  เป็นพิษต่อหัวใจ ใช้ทำยาไม่ได้

ยอป่า ไม้ยืนต้นขนาดกลาง

• แก่น  รสขมร้อน  สรรพคุณ  ขับเลือด ขับลม ขับน้ำคาวปลาหลังคลอดบุตร แก้บาดทะยักปากมดลูก

รงทอง ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่

• ยาง (ฆ่าฤทธิ์แล้ว)  รสเอียนเบื่อ  สรรพคุณ  ถ่ายอย่างแรง ถ่ายลม ถ่ายน้ำเหลืองเสีย ถ่ายเสมหะ ถ่ายโลหิต ฝนกับหัวกะทิสดทาแผลพุพอง แก้ปวดและให้ล่อนออกดี

ระกำ (สละ) ไม้ยืนต้นขนาดกลาง

• เนื้อในลูกสุก รสเปรี้ยวอมหวาน  สรรพคุณ  แก้ไอ กัดเสมหะ

ระย่อม ไม้ต้นเล็ก ลงราก

• ราก รสขมเมานิกหน่อย  สรรพคุณ  แก้ปสดศีรษะเนื่องจากความดันโลหิตสูง แก้คลุ้มคลั่งเนื่องจากดีและโลหิต ช่วยย่อยอาหารและระงับประสาท ถ้ากินจะมีอาการข้างเคียง คือ หน้าแดง ตัวแดง แน่นจมูก และง่วงนอน (ก่อนใช้ต้องคั่วให้เหลืองเสียก่อน อาการแทรกซ้อนจะน้อยลง)

ระงับ  ไม้พุ่ม

• ใบ รสเย็น  สรรพคุณ  แก้ไข้ตัวร้อน แก้พิษไข้ทั้งปวง กระทุ้งพิษ แก้ไข้จับสั่น และไข้ซึม แก้ร้อนในกระหายน้ำ

รักขาว ไม้ยืนต้นขนาดย่อม มี 3 ชนิด คือ ดอกขาว ดอกสีม่วง และชนิดดอกซ้อน
รักซ้อน นิยมเอารากไปทำนางกวัก และรักยม เพื่อให้คนรักใคร่นิยมนับถือ

• ต้น รสขม  สรรพคุณ  บำรุงทวารทั้ง 5
• ใบ รสจืด  สรรพคุณ  แก้ริดสีดวงทวาร แก้คุดทะราด
• ผล รสเอียน  สรรพคุณ  แก้รังแค
• ราก รสขม  สรรพคุณ  แก้ไข้เหนือและมูกเลือด
• ยาง รสเอียน  สรรพคุณ  แก้ริดสีดวงในลำไส้ แก้กลากเกลื้อน ทาปลาช่อนย่างให้เด็กรับประทาน ขับพยาธิไส้เดือนได้ รับประทานมากทำให้อาเจียน และท้องร่วงได้

รักใหญ่  ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่

• เปลือกต้น รสเมา  สรรพคุณ  บำรุงกำลัง  แ้กามโรค แก้บิด ท้องร่วง แก้ปวดข้อเรื้อรัง แต่ทำให้อาเจียน
• เมล็ด เรียกว่า ลูกรักเทศ รสขมฝาด  สรรพคุณ  แก้แผลในปากในคอเปื่อย แก้ปวดฟัน แก้คุดทะราด ริดสีดวง แก้อักเสบและปวดไส้เลื่อน
• ราก รสเมาเบื่อ  สรรพคุณ  แก้โรคผิวหนัง พยาธิลำไส้ ไอและโรคตับ
• ยาง รสขมเอียน  สรรพคุณ  กัดทำลาย ถ่ายอย่างแรง แก้ปวดฟัน แก้โรคผิวหนัง(อันตราย) ใช้ลงพื้นที่สำหรับปิดทอง หรือเรียกว่าลงรักปิดทองพระ หรือเครื่องใช้บางอย่าง ไม้นี้มีพิษอาจทำให้มีอาหารผื่นคันได้

ราชดัด ไม้พุ่มขนาดเล็ก

• ลูก รสขม  สรรพคุณ  แก้กระษัย บำรุงน้ำดี เจริญอาหาร
• เมล็ด รสขมฝาด  สรรพคุณ  แก้บิดมูกเลือด และแก้ท้องร่วง
• ราก รสขม  สรรพคุณ  แก้ไข้ตัวร้อน แก้พิษไข้

ราชพฤกษ์  ไม้ยืนต้นขนาดกลาง ใบคล้ายใบขี้เหล็ก แต่โตกว่าเล็กน้อย ดอกสีแดงออกเป็นช่อ ฝักแบนสั้น

• กระพี้ รสฝาดเมา  สรรพคุณ  แก้รำมะนาด ปวดฟัน
• ใบ รสฝาดเมา  สรรพคุณ  ฆ่าเชื้อโรคผิวหนังทุกชนิด
• ดอก รสฝาดเมา  สรรพคุณ  แก้ปวดแผลเรื้อรัง พุพอง
• เนื้อในฝัก รสหวานเอียน  สรรพคุณ  ขับถ่ายอุจจาระ ถ่ายเสมหะ
• แก่น รสเมา  สรรพคุณ  ขับพยาธิไส้เดือน