1.1.1. พืชจำพวกต้น (ต่อ)
ชบา ไม้พุ่มขนาดย่อม
- รากสด รสร้อนเล็กน้อย สรรพคุณ ตำพอกแก้พิษฝี ฟกบวม รับประทานขับน้ำย่อยอาหาร เจริญอาหาร
ชะอม ไม้พุ่มขนาดย่อม
- ราก รสร้อนเล็กน้อย สรรพคุณ แก้ท้องขึ้นอืดเฟ้อ ขับลมในลำไส้ แก้ปวดเสียวในท้อง (มดลูกอักเสบ)
ชะอมเทศ (ชะอมจีน) ไม้ยืนต้นขนาดกลาง
- ใบ รสเฝื่อนหวาน สรรพคุณ ทำให้เสมหะแห้ง แก้ดีพิการ
- ดอก รสเฝื่อน สรรพคุณ แก้คัน แก้ฝีดาษ
- ต้น รสหวานน้อย สรรพคุณ ขับลมให้ลงเบื้องต่ำ
- ราก รสหวาน สรรพคุณ ขับเลือดเน่า บำรุงหัวใจให้ชุ่มชื่น แก้กำเดา แก้เสมหะเป็นพิษ แก้น้ำลายเหนียว ทำให้ชุ่มคอ
- เปลือกราก ทำให้อาเจียน
ชมพู่น้ำดอกไม้ ไม้ยืนต้นขนาดกลาง
- เนื้อในลูก รสเปรี้ยวหวานเย็น สรรพคุณ ปรุงยาหอมชูกำลัง ทำให้ใจคอชุ่มชื่น บำรุงหัวใจ เหมาะสำหรับเป็นอาหารแก่คนไข้หนัก
ชา หรือ เมี่ยง ไม้ต้นขนาดย่อม
- ใบ รสฝาด สรรพคุณ รมแก้หืด ชงแก่ๆรับประทาน แก้พิษของยาอันตราย สมานแผล
- กากใบชา ใช้โขลกปิดพอกแผลถูกไฟ ถูกน้ำร้อนลวก บางตำราว่ารสฝาด สรรพคุณ แก้ท้องร่วง แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย บำรุงหัวใจให้ชุ่มชื่น
ช้าพลู (ผักอีไร) ไม้ต้นเล็กๆ
- ราก รสเผ็ดร้อนเล็กน้อย สรรพคุณ แก้คูถเสมหะ ขับเสมหะให้ตกทางทวารหนัก
- ต้น รสเผ็ดร้อนเล็กน้อย สรรพคุณ แก้เสมหะในทรวงอก
- ลูก (ดอก) รสเผ็ดร้อนเล็กน้อย สรรพคุณ แก้เสมหะในลำคอ
- ใบ รสเผ็ดร้อนเล็กน้อย สรรพคุณ ทำให้เสมหะงวดและแห้งเข้า
ช้างงาเดียว ไม้ต้นเล็กๆ
- ราก รสชื่นปร่า สรรพคุณ แก้พิษฝีภายใน แก้กระษัย แก้ปัสสาวะพิการ แก้ไตพิการ
ชิงชี่ ไม้พุ่มขนาดย่อม
- ต้น รสชื่นปร่า สรรพคุณ แก้ฟกบวม
- ลูก รสชื่นปร่า สรรพคุณ แก้เจ็บคอ ลำคออักเสบ
- ดอก รสขื่นเมา สรรพคุณ แก้โรคมะเร็ง
- ราก รสขมขื่น สรรพคุณ แก้ไข้เพื่อลม ขับลมในท้องให้ซ่านออกมา แก้ไข้ร้อนในทุกชนิด
- ใบ รสเฝื่อนเมา สรรพคุณ ต้มเอาน้ำแก้โรคผิวหนัง ไข้ฝีกาฬ สันนิบาต ตะคริว
ชุมเห็ดเทศ ไม้พุ่มใหญ่
- ใบ รสเบื่อเอียน สรรพคุณ ตำหรือขยี้ทาแก้กลากเกลื้อน โรคผิวหนังชนิดมีตัว
- ต้น รสเบื่อเอียน สรรพคุณ ขับพยาธิไส้เดือน
- ดอก รสเบื่อเอียน สรรพคุณ ระบายอ่อนๆ
- ต้น ราก ใบ รสเบื่อเอียน สรรพคุณ แก้กระษัยเส้น แก้ท้องผูก ขับปัสสาวาะ
ชุมเห็ดไทย (ชุมเห็ดเล็ก) ไม้ต้นขนาดเล็ก
- เมล็ด คั่วให้เกรียม ตำผง ชงน้ำร้อนเหมือนกาแฟ รสขมหอมเล็กน้อย สรรพคุณ บำรุงหัวใจให้ชุ่มชื่น ทำให้นอนหลับ แก้กระษัย ขับปัสสาวะ
- ใช้ทั้ง 5 รสขมเบื่อ สรรพคุณ แก้ไข้ ขับพยาธิในท้องเด็ก
ช้อยนางรำ (สอยนางรำ) ไม้พุ่มขนาดย่อม
- ใบ รสเย็น สรรพคุณ แก้ไข้ตัวร้อน แก้ไข้พิษ
ซัด ไม้ต้นขนาดย่อม
- เมล็ด(ลูก) รสฝาด สรรพคุณ แก้ท้องร่วง กล่อมเสมหะ และอาจม
ซาก ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่
- ไม้นี้รับประทานไม่ได้ เป็นพิษอาจถึงตายได้ ถ้าจะนำไปปรุงเป็นยาต้องเผาให้เป็นถ่าน
- ถ่าน รสเมาเบื่อ สรรพคุณ แก้ไข้พิษเซื่องซึม แก้โรคผิวหนัง
ดีหมี ไม้ต้นขนาดใหญ่
- เนื้อไม้ รสขม สรรพคุณ ระงับความร้อน ดับพิษไข้ แก้ปวดศีรษะ ขับเหงื่อ
ตะโกนา (พญาช้างดำ) ไม้ยืนต้นขนาดกลาง เรียกชื่อ ตะโก หรือพญาช้างดำ
- ผล รสฝาด สรรพคุณ แก้ท้องร่วง ตกโลหิต แก้มวนท้อง ขับพยาธิ แก้กระษัย แก้ฝีเน่าเปื่อย
- เปลือกลูก เผาเป็นถ่าน แช่น้้ำรับประทาน ขับระดูขาว ขับปัสสาวะ
- เปลือกไม้และเนื้อไม้ รสฝาดติดขม สรรพคุณ บำรุงธาตุ บำรุงกำลัง บำรุงกำหนัด แก้กามตายด้าน
- เปลือกต้น เผาเป็นด่างแช่น้ำรับประทาน ขับระดูขาว ขับปัสสาวะ ต้มกับเกลือรักษารำมะนาด แก้ปวดฟัน เป็นอายุวัฒนะ
ตะโกสวน (ตะโกไทย) ไม้ยืนต้นขนาดกลาง
- เปลือกต้นและลูกอ่อน รสฝาด สรรพคุณ แก้ท้องร่วง แก้อาเจียน แก้บิด สมานแผล
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น