พืชวัตถุ - พืชจำพวกต้น (4)

1.1.1. พืชจำพวกต้น (ต่อ)

โกฐกักกรา ไม้ต้นขนาดกลาง รากส่งมาจากจีน อินเดีย ฮ่องกง

• ราก  รสฝาดน้อยเผ็ดเร่าร้อน  สรรพคุณ  ขับลมในลำไส้ แก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้ดีพิการ ปวดหัวตัวร้อน นอนสะดุ้ง แก้ริดสีดวงทวาร

โกฐกระดูก เป็นไม้ต้นขนาดเล็กถึงกลาง จากประเทศจีน

• เปลือกราก  รสร้อนดลิ่นหอม  สรรพคุณ แก้ลมวิงเวียน หน้ามืด ตาลาย ขับลมในลำไส้ แก้โลหิตจาง

โกฐก้านพร้าว ไม้ล้มลุกเนื้ออ่อน

• ราก มีลักษณะคล้ายหางหนูมะพร้าวแห้ง ไม่มีกลิ่นหอมใดๆ รสเย็น  สรรพคุณ แก้ไข้ แก้หอบ แก้สะอึก แก้เสมหะเป็นพิษ

โกฐจุฬาลัมพา ไม้เนื้ออ่อนล้มลุกเป็นพุ่มขนาดย่อม

• ใช้ทั้งต้น  รสขมกลิ่นหอม  สรรพคุณ แก้ไข้เจรียง แก้ไข้ที่มีผื่นขึ้นตามตัว เช่น หัดเหือด สุกใส ดำแดง ฝีดาษ ไข้รากสาด แก้หืด ไอ แก้ไข้เพื่อเสมหะ

โกฐน้ำเต้า ไม้พุ่มขนาดใหญ่

• ราก (ปอกเปลือกออก นำไปนึ่งแล้วตากแห้ง)  รสฝาดหอม  สรรพคุณ แก้ธาตุพิการ อาหารไม่ย่อย บำรุงธาตุ แก้ท้องเสีย ขับลมในลำไส้ ขับปัสสาวะและอุจจาระให้เดินสะดวก ระบายท้อง รู้ถ่ายรู้ปิดเอง แก้เจ็บตา แก้ริดสีดวงทวาร

โกฐสอ ไม้ขนาดเล็กจำพวกโสม

• ราก  รสสุขุสกลิ่นหอม  สรรพคุณ แก้ไข้ แก้หืดแก้ไอ บำรุงหัวใจให้ชุ่มชื่น

กอมขม หรือ ดีงูต้น  ไม้ยืนต้นขนาดกลาง

• เนื้อไม้  รสขม  สรรพคุณ แก้ไข้จับสั่น และไข้ตัวร้อน
• เปลือกต้น  รสขมจัด  สรรพคุณ แก้ไข้จับสั่น (มาลาเรีย) ไข้ป้าง และไข้ทุกชนิด

ก่อ ไม้ยืนต้นขนาดกลาง

• เปลือกต้น  รสฝาด  สรรพคุณ แก้ท้องร่วง แก้คลื่นเหียนอาเจียน สมานแผล ห้ามโลหิต
• เนื้อในเมล็ด  รสหวาน  สรรพคุณ บำรุงกำลัง บำรุงลำไส้ แก้อ่อนเพลีย

กำจัด (พริกหอม ลูกระมาด หมากมาด) เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง

• เมล็ด  รสสุขุมกลิ่นหอม  สรรพคุณ แก้ลมวิงเวียน บำรุงโลหิต บำรุงหัวใจ ขับลมในลำไส้
• รากและเนื้อไม้  รสร้อน  สรรพคุณ ขับลมในลำไส้ แก้ลมขึ้นเบื้องสูง หน้ามืด ตาลาย วิงเวียน ขับระดู

กำลังช้างเผือก (กำลังช้างสาร) ไม้ยืนต้นขนาดกลาง

• เนื้อไม้  รสขมน้อย  สรรพคุณ บำรุงธาตุ แก้อ่อนเพลีย บำรุงโลหิต

กำลังวัวเถลิง (กำลังทรพี) ไม้พุ่มขนาดใหญ่

• เนื้อไม้และเปลือกต้น  รสขมเฝื่อน  สรรพคุณ บำรุงโลหิต บำรุงธาตุ บำรุงเส้นเอ็น บำรุงร่างกาย แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย

กำลังเสือโคร่ง (กำลังพญาเสือโคร่ง) ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่

• เปลือกต้น  รสร้อนเล็กน้อยกลิ่นหอม  สรรพคุณ บำรุงธาตุ บำรุงเส้นเอ็น เจริญอาหาร บำลุงกำลัง แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย

กำลังหนุมาน (กำลังราชสีห์) ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่

• เนื้อไม้และราก  รสขม  สรรพคุณ  แก้น้ำดีพิการ คือ นอนสะดุ้งผวาหลับๆตื่นๆ ร้อนหน้า น้ำตาไหล

เกว้า (เขว้า กำยาน ชาติสมิง) ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่

• ราก  รสเมาเบื่อ  สรรพคุณ แก้โรคผิวหนัง
• ยอด  รสเมาเบื่อ  สรรพคุณ แก้ปวดศีรษะ
• ใบสด  รสเมาเบื่อ  สรรพคุณ ตำคั้นเอาน้ำใส่แผลฆ่าเชื้อโรค
• ยาง (เรียกว่า กำยาน)  รสสุขุมหอม  สรรพคุณ แก้ลม บำรุงเส้นเอ็น แก้หลอดลมอักเสบ สมานแผล แก้ขับเบา

ขันทองพยาบาท (หมากดอก ยางปรอก) ไม้พุ่มขนาดใหญ่ หรือไม้ยืนต้นขนาดย่อม

• เนื้อไม้  รสเมาเบื่อ  สรรพคุณ แก้ลมพิษ แก้ไข้ แก้กามโรค
• เปลือกต้น รสเมาเบื่อ  สรรพคุณ ทำให้ฟันทน รักษาโรคตับพิการ แก้ประดง แก้พิษในกระดูก แก้โรคผิวหนัง ฆ่าพยาธิ แก้โรคเรื้อน มะเร็ง คุดทะราด กลาก เกลื้อน

ข่าต้น (ตระไคร้ต้น,เทพทาโร) ไม้ยืนต้นขนาดกลาง

• เนื้อไม้และราก  รสร้อนกลิ่นหอมฉุน  สรรพคุณ แก้ท้องขึ้นอืดเฟ้อ ขับลมในลำไส้ แก้ลมขึ้นเบื้องสูง หน้ามืด วิงเวียน

ขี้ครอก ไม้พุ่มขนาดย่อมคล้ายมะเขือ

• ใบ  รสขื่น  สรรพคุณ แก้ไอ ขับเสมหะ
• ราก  รสเย็น   สรรพคุณ ถอนพิษไข้ทั้งปวง
• ใช้ทั้ง 5   รสขื่นเย็น  สรรพคุณ แก้ไตพิการ

ขี้หนอน ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่

• เปลือกต้น  รสขมเย็น  สรรพคุณ แก้ไข้ตัวร้อน แก้หวัดคัดจมูก น้ำมูกไหล

ขี้เหล็กบ้าน ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่

• ใบ  รสขม  สรรพคุณ แก้ระดูขาว แก้นิ่ว ขับปัสสาวะ แก้กระษัย ถ่ายพิษไข้ พิษเสมหะ ถ่ายพรรดึก
• ดอก  รสขม  สรรพคุณ แก้หืด ฟอกศีรษะ แก้รังแค แก้โรคประสาท แก้นอนไม่หลับ
• เปลือกต้น  รสขม  สรรพคุณ แก้กระษัย แก้ริดสีดวงทวาร
• กระพี้  รสขม  สรรพคุณ แก้ร้อนรุ่ม กระสับกระส่ายเพราะพิษไข้
• แก่น  รสขม  สรรพคุณ แก้กามโรค หนองใน แก้กระษัย แก้เหน็บชา แก้ไฟธาตุพิการ
• ราก  รสขมเย็น  สรรพคุณ แก้ไข้กลับ ไข้ซ้ำ